Cynamon
Kategoria: Zioła
Słodkawy aromat kory cynamonowca, towarzyszy ludzkości już od Starożytnego Egiptu, gdzie wierzono w jego magiczne moce.Kora pochodzącego z Cejlonu cynamonowca (Cinnamomum), zawiera liczne gruczołki, w których gromadzone są olejki eteryczne, odpowiedzialne za intensywny, słodkawy aromat i ostry smak tej przyprawy.W Starożytnym Egipcie uważano, że cynamon ma moc magiczną i pochodzi od bogów. Używano go więc do balsamowania zmarłych, mimo iż jego sprowadzanie kosztowało fortunę. Później uznano go za doskonały afrodyzjak.Handlem cynamonem zajmowali się przede wszystkim przedsiębiorczy, arabscy kupcy. Sprowadzali go z dalekich terenów wschodniej Azji, zazdrośnie strzegąc swojego sekretu aż do początków szesnastego wieku. Dopiero wtedy odkrywcy z Portugalii znaleźli na Cejlonie cynamonowe drzewa, co uczyniło z ich ojczyzny wielkiego potentata w handlu tą przyprawą.Dziś używa się cynamonu w dwóch postaciach: sproszkowanej, chętnie dodawanej do wielu potraw i deserów oraz w postaci zwiniętych w rulon fragmentów kory. Ta druga postać często używana jest jako dodatek podczas parzenia kawy – słodki aromat cynamonu doskonale komponuje się z jej gorzkim, mocnym zapachem. Aromatyczne nasiona mają dwa, skrajne oblicza: wspomagającego miłość afrodyzjaku i morderczej trucizny.Podobnie jak goździki, gałka muszkatołowa pochodzi z wysp Moluki w południowo-wschodniej Azji. Znana w Chinach, do Europy dotarła wraz z krzyżowcami w towarzystwie innych przypraw, już wtedy dobrze znanych i cenionych w krajach arabskich. Przez długi czas jedynym dostawcą gałki do krajów europejskich była Holandia, zazdrośnie strzegąca tajemnicy swoich plantacji na dalekich archipelagach. Dopiero w osiemnastym wieku specjalna ekspedycja francuska zdobyła nieuszkodzone nasiona, które stały się początkiem końca holenderskiej hegemonii.Dziś gałka muszkatołowa jest powszechnie i chętnie stosowana do potraw mięsnych, serów, a także jako składnik przyprawy do pierników. Należy jednak uważać na zbyt wysokie dawki. Spożyta w dużych ilościach gałka powoduje konwulsje i mdłości, ma też działanie psychoaktywne, może powodować halucynacje i działać wczesnoporonnie.Jak na ironię, gałkę muszkatołową uważa się także za bardzo skuteczny afrodyzjak oraz używa się jej jako składnika niezwykle pachnących perfum.
Przyprawy
Kategoria: Zioła
Nazywany królową przypraw, od wielu tysięcy lat poruszał ludzkie podniebienia i był obiektem pożądania.Pierwsze wzmianki o kardamonie pochodzą z czasów starożytnych, gdyż był przez Starożytnych Egipcjan używany jako składnik perfum. Później, w greckich szpitalach i na rzymskich bankietach używany był często – jako przyprawa, kosmetyk a także jako cenne lekarstwo.Otrzymuje się go do dziś z nasion kardamonu malabarskiego, występującego dziko na Półwyspie Indyjskim. Jest to jedna z droższych, po szafranie, przypraw używanych w kuchni. Niemniej, jego cena obecnie, jest tylko ułamkiem tego, co płacono w dawniejszych czasach, kiedy zdobycie cennych nasion wiązało się z pełną trudów wyprawą na krańce świata. Szczególnie w okresie wypraw krzyżowych, gdy walczący o Ziemię Świętą krzyżowcy docenili jego smak, popularność i cena kardamonu była bardzo wysoka.Obecnie dodaje się go do ciast i pieczywa, a także stosuje jako dodatek do kawy, wzmagający jej pobudzające działanie. W lecznictwie stosowany jest jako środek pobudzający łaknienie, a przez wytwórców likierów – jako znakomita przyprawa aromatyzująca. Obecnie jedna z najpopularniejszych przypraw, dawniej kupowany był za ogromne pieniądze, płacąc za niego złotem.Zdecydowana większość znajdującego się w obrocie pieprzu, to dojrzałe i wysuszone jagody rośliny zwanej pieprzem czarnym, rosnącej w południowo-zachodnich Indiach. Istnieje jednak wiele innych gatunków z rodziny pieprzowatych (Piperaceae), które są wykorzystywane w mniejszym stopniu (jak pieprz biały), ich liście są przeznaczone do żucia (pieprz betelowy i metystynowy) lub też są hodowane jako rośliny ozdobne (pieprz ozdobny).Dawniej pieprz był jedną z cenniejszych przypraw, stąd też wiele ówczesnych mocarstw budowało swoją potęgę na handlu nim. Tak było ze starożytną Aleksandrią, a później ze średniowieczną Wenecją, Lizboną i Amsterdamem. Pieprz był wówczas tak cenny, że czasem używano go jako waluty, płacąc za jego pomocą żołd czy podatki. Dopiero opłynięcie Afryki i odkrycie drogi morskiej do Indii sprawiło, że ceny gwałtownie spadły.Dziś pieprz jest jedną z tańszych i popularniejszych przypraw, a używa się go do wszelkiego rodzaju potraw: zup, mięs, ryb. Jego ostry smak i łagodny zapach czyni go pożądanym dodatkiem. Najdroższa przyprawa na świecie, była swego czasu używana także do produkcji bardzo kosztownego, żółtego barwnika.Do dziś dnia szafran jest otrzymywany z ręcznie zbieranych znamion kwiatu rośliny Crocus satius (szafran barwierski). Na otrzymanie jednego kilograma tej przyprawy, potrzeba aż stu sześćdziesięciu tysięcy kwiatów – nic więc dziwnego, że w odróżnieniu od innych, znanych przypraw korzennych, szafran niewiele potaniał w ciągu minionych wieków.Był cenniejszy niż złoto już w starożytnej Grecji i Rzymie. Używano go jako przyprawy, wyrabiano z niego barwnik o pełnej, żółtej barwie, a także stosowano jako afrodyzjak. Wysoka cena kusiła wielu do tworzenia podróbek. Ze zmielonej mieszanki kwiatów nagietka, krokosza barwierskiego, karczocha czy granatu uzyskiwano specyfik, który, co prawda, przypominał szafran, ale swemu posiadaczowi mógł przynieść ogromnego pecha. Z odkryciem fałszerstwa wiązała się sroga kara, różna w różnych częściach świata i nie zawsze przybierająca formę kary śmierci, ale jednako odstraszająca.Obecnie szafranu nie sprowadza się z drugiego krańca świata, gdyż powszechnie uprawiany jest on w krajach Śródziemnomorskich.