Morela
Kategoria: Owoce
Najbardziej popularne drzewo owocowe w polskich sadach i przydomowych ogródkach. Jabłoń jest powszechnie znana w strefie klimatów umiarkowanych. Jest to roślina wieloletnia. W Polsce występuje wiele gatunków jabłoni, co zaobserwujemy wchodząc do supermarketu czy do sklepu warzywniczego. Owoce jabłoni różnią się od siebie. Jedne są zielone, drugie żółte, czerwone, albo żółte z czerwonymi plamkami, jakby rumieńcami. Za to wszystkie jabłka są kuliste. Mają różne smaki, konsystencję, jedne zawierają więcej, drugie mniej wody, mają różne aromaty, a także znajdziemy te, które są bardzo słodkie i takie, które są kwaśne. Z racji tego, że jabłka można kupić w każdym sklepie, a jabłonie rosną właściwie wszędzie, nawet przy domach, w polskiej kuchni jest wiele przepisów wykorzystujących jabłka. Można je stosować do ciast, deserów, z mięsem, nadziewać kaczki, piec, robić dżemy, aby potem dodać do naleśników, jeść na śniadanie. Dzieci uwielbiają jabłka. Jest to świetna, wielowitaminowa przekąska. Zamiast słodyczy zdrowiej jest zjeść jabłko. Poza tym drzewo jabłoni używa się w stolarce. Jabłoń jest również ozdobą, bo ma piękne kwiaty i kolorowe owoce. Choć znana na innych kontynentach, w Polsce jest również uprawiana. Morela to drzewo wieloletnie, występuje głównie w Azji i Chinach. Jest drzewem, które osiąga wysokość nawet 15 m. Owoce moreli są kuliste, lekko spłaszczone, w środku mają sporą pestkę. Skórka jest pomarańczowa, a miąższ pomarańczowy albo żółty. W Polsce uprawiana jest głównie w rejonie tarnobrzeskim. Morela lubi ciepło. Jest też wrażliwa na mróz, pączki kwiatowe przemarzają u nas w zimie i wczesną wiosną. Nie lubi też długotrwałego deszczu. Owoce wtedy pękają, gniją. Jej uprawa w Polsce nie jest więc opłacalna, głównie hoduje się ją w cieplejszych terenach, przy domach. Owoce spożywa się surowe, chociaż są również wykorzystywane w inny sposób. Można je suszyć i mieć je dostępne pod ręką cały rok. Nadaje się na dżemy i inne przetwory. Zawierają bardzo dużo witaminy C, szklanka soku wystarczy, aby dostarczyć organizmowi potrzebnej witaminy na cały dzień. W łatwy sposób można więc zaaplikować dawkę witamin, także dzieciom. Nasionami moreli można zastąpić migdały. Z nasion można uzyskać olej, który wykorzystuje się do tworzenia perfum. Kiedyś trudno dostępna w Polsce, dziś gości na półkach sklepów cały czas. Pomarańcza uwielbia ciepło, świetnie rośnie w tropikach. Dobrze kwitnące drzewo może dawać nawet tysiąc owoców rocznie. Z powodzeniem może rodzić owoce przez 50 do 80 lat. Drzewa osiągają około 9 m wysokości. Głównie uprawia się ją w Brazylii, Stanach Zjednoczonych i Chinach. Owoce, w zależności od gatunku, mogą być słodkie, kwaśne lub gorzkie. Pomarańcza jest owocem cytrusowym, i jak cytryna, zawiera dużo witaminy C. Ma pomarańczową, chropowatą skórkę i pomarańczowy, włóknisty miąższ. W każdym sklepie można kupić sok pomarańczowy. Najzdrowszy jest ten zrobiony własnoręcznie w domu, zawiera wtedy tylko niezbędne witaminy. Olejek pomarańczowy szeroko stosuje się w aromaterapii, do produkcji perfum i do ciast. Kandyzowana skórka pomarańczy świetnie nadaje się jako dodatek do ciast. Można również przerobić owoce na dżem. Od wyglądu skórki pomarańczowej zaczęto stosować jej nazwę określając cellulit na skórze człowieka. Kiedyś owoc pomarańczy był rarytasem, dostępnym tylko w czasie wielkich świąt.
Cynamon
Kategoria: Zioła
Słodkawy aromat kory cynamonowca, towarzyszy ludzkości już od Starożytnego Egiptu, gdzie wierzono w jego magiczne moce.Kora pochodzącego z Cejlonu cynamonowca (Cinnamomum), zawiera liczne gruczołki, w których gromadzone są olejki eteryczne, odpowiedzialne za intensywny, słodkawy aromat i ostry smak tej przyprawy.W Starożytnym Egipcie uważano, że cynamon ma moc magiczną i pochodzi od bogów. Używano go więc do balsamowania zmarłych, mimo iż jego sprowadzanie kosztowało fortunę. Później uznano go za doskonały afrodyzjak.Handlem cynamonem zajmowali się przede wszystkim przedsiębiorczy, arabscy kupcy. Sprowadzali go z dalekich terenów wschodniej Azji, zazdrośnie strzegąc swojego sekretu aż do początków szesnastego wieku. Dopiero wtedy odkrywcy z Portugalii znaleźli na Cejlonie cynamonowe drzewa, co uczyniło z ich ojczyzny wielkiego potentata w handlu tą przyprawą.Dziś używa się cynamonu w dwóch postaciach: sproszkowanej, chętnie dodawanej do wielu potraw i deserów oraz w postaci zwiniętych w rulon fragmentów kory. Ta druga postać często używana jest jako dodatek podczas parzenia kawy – słodki aromat cynamonu doskonale komponuje się z jej gorzkim, mocnym zapachem. Aromatyczne nasiona mają dwa, skrajne oblicza: wspomagającego miłość afrodyzjaku i morderczej trucizny.Podobnie jak goździki, gałka muszkatołowa pochodzi z wysp Moluki w południowo-wschodniej Azji. Znana w Chinach, do Europy dotarła wraz z krzyżowcami w towarzystwie innych przypraw, już wtedy dobrze znanych i cenionych w krajach arabskich. Przez długi czas jedynym dostawcą gałki do krajów europejskich była Holandia, zazdrośnie strzegąca tajemnicy swoich plantacji na dalekich archipelagach. Dopiero w osiemnastym wieku specjalna ekspedycja francuska zdobyła nieuszkodzone nasiona, które stały się początkiem końca holenderskiej hegemonii.Dziś gałka muszkatołowa jest powszechnie i chętnie stosowana do potraw mięsnych, serów, a także jako składnik przyprawy do pierników. Należy jednak uważać na zbyt wysokie dawki. Spożyta w dużych ilościach gałka powoduje konwulsje i mdłości, ma też działanie psychoaktywne, może powodować halucynacje i działać wczesnoporonnie.Jak na ironię, gałkę muszkatołową uważa się także za bardzo skuteczny afrodyzjak oraz używa się jej jako składnika niezwykle pachnących perfum.
Imbir
Kategoria: Zioła
Pąki “drzewa życia”, jeszcze w czasach przed Chrystusem były znane w Chinach i krajach południowo-wschodniej Azji.Cierpki, ostry zapach, goździki zawdzięczają związkowi z grupy terpenoli o nazwie eugenol. Co ciekawe, jego utlenianie prowadzi do uzyskania syntetycznej wanilii.Pochodzące z wysp Moluki w południowo-wschodniej Azji, goździki znane były nie tylko ze względu na swój specyficzny smak i stosowanie w kuchni. Spotyka się wzmianki w chińskiej literaturze, że namiętnie żuli je członkowie cesarskiego dworu – miało to zapewnić świeży oddech i jednocześnie zapewniało odkażanie jamy ustnej.Na swej rodzimej wyspie, drzewa goździkowe były talizmanem, symbolizującym życie. W dniu narodzin dziecka, tradycja nakazywała, by ojciec zasadził jednego goździkowca. Od tego momentu, losy nowego członka plemienia zależały od losów drzewa. Wiara w ten przesąd była tak silna, że kiedy w 1816 roku Holendrzy, którzy wtedy sprawowali władzę nad archipelagiem, spalili większość drzew, wśród tubylców wybuchło powstanie o niezwykłej sile.Obecnie goździki szeroko stosowane są do przyprawiania słodki potraw i dziczyzny. Jego pikantnym, przypominającym korzenie, kłączom, kucharze świata zawdzięczają nazwę “przyprawy korzenne”.Imbir lekarski, z którego kłączy pozyskuje się przyprawę zwaną imbirem, jest jedną z niewielu roślin, które znane są tylko jako rośliny uprawne i których nigdy nie odnaleziono w stanie dzikim. Ciężko też określić, kto pierwszy zaczął z nich otrzymywać aromatyczną przyprawę. Wiadomo, że od bardzo dawna używano jej w Chinach, a stamtąd rozprzestrzeniła się także na Bliski Wschód. Do Europy trafił dzięki arabskim kupcom w okresie wojen krzyżowych, kiedy waleczni rycerze podczas swych dalekich wypraw odkrywali też inne, nie tylko wojenne oblicze, swoich oponentów.Imbir używa się i używało do wytwarzania piwa imbirowego, a także wypiekało się pieczywo i ciasta z jego dodatkiem. Plotka głosi, że z okazji narodzin carewicza Piotra Wielkiego, jego ojciec car otrzymał sto bochenków imbirowego chleba, wypieczonych w kształcie cesarskich orłów.Ciekawostką jest także to, że imbir jako jedyna przyprawa daje się transportować jako kwiaty – z otrzymywanych z nich nasion zakładano w czasach odkryć geograficznych wielkie plantacje na Karaibach.